قرارداد مشاوره ساعتی یکی از رایجترین شیوههای همکاری در دنیای کسبوکار است که طی آن، مشاور خدمات خود را بر اساس تعداد ساعتهای کارکرد ارائه میکند و دستمزدش نیز بر مبنای نرخ ساعتی تعیین میشود. انعطافپذیری بالای این نوع قرارداد باعث شده تا انتخابی ایدهآل برای پروژههای کوتاهمدت یا نیازهای تخصصی باشد و در سالهای اخیر طرفداران زیادی پیدا کند. در این مقاله، علاوه بر توضیح دقیق مفهوم قرارداد مشاوره ساعتی، به مفاد مهم آن، شرایط مربوط به مالیات و بیمه، مزایا و معایب میپردازیم و در نهایت نمونهای آماده برای دانلود در اختیار شما قرار میدهیم.
قرارداد مشاوره ساعتی چیست؟
قرارداد مشاوره ساعتی در سادهترین تعریف، توافقی است بین کارفرما و مشاور که میتواند یک فرد یا یک شرکت باشد. در این نوع قرارداد مشاوره، مشاور متعهد میشود خدمات تخصصی خودش را در بازههای زمانی مشخص و بر اساس نرخ ساعتی که از قبل تعیین شده، ارائه کند. تفاوتش با قراردادهای دیگر این است که به جای همکاری بلندمدت یا پرداخت حقوق ثابت، بیشتر برای کارهای کوتاهمدت یا جلسات محدود استفاده میشود؛ جایی که نیاز به انعطاف و سرعت در اجرا وجود دارد.
این مدل همکاری در موقعیتهای مختلف کاربرد دارد از جمله:
- پروژههای کوتاهمدت مانند مشاوره در زمینههای مدیریت، بازاریابی یا فناوری اطلاعات.
- خدمات تخصصی نظیر مشاوره حقوقی، مالی یا مهندسی که نیاز به تخصص بالا در مدتزمان محدود دارند.
- جلسات مقطعی مانند جلسات آموزشی یا مشاورهای که بهصورت ساعتی برگزار میشوند.
قرارداد مشاور ساعتی در قیاس با قراردادهای معمولی دیگر از مزایای برجستهای برخوردار است که آن را به گزینهای مطلوب برای بسیاری از کارفرمایان و مشاوران تبدیل کرده است.
مفاد کلیدی در قرارداد مشاوره ساعتی

قرارداد مشاوره ساعتی زمانی معتبر خواهد بود که بندهای اصلی آن بهطور کامل و دقیق درج شود. مهمترین مفاد نمونه قرارداد مشاوره ساعتی عبارتاند از:
- بازه زمانی قرارداد: تعیین تاریخ شروع و پایان همکاری یا مشخص کردن دورههای زمانی ارائه خدمات بهصورت دقیق.
- مبلغ قرارداد: تعیین نرخ ساعتی و نحوه محاسبه دستمزد، مانند پرداخت بر اساس ساعتهای ثبتشده یا فاکتورهای ماهانه.
- شرایط فسخ: توضیح شرایطی که هر یک از طرفین میتوانند قرارداد را فسخ کنند، برای مثال در صورت عدم انجام تعهدات یا نقض مفاد قرارداد.
- تعهدات طرفین: شرح واضح وظایف مشاور و انتظارات کارفرما، شامل کیفیت خدمات، نحوه ارائه آن و زمانبندی انجام کارها.
همچنین، پیشنهاد میشود بندهایی مانند محرمانگی اطلاعات، مالکیت فکری و نحوه حل اختلافات نیز در قرارداد گنجانده شود تا بعدها با مشکلات حقوقی رو به رو نشوید.
وضعیت مالیات در قرارداد مشاوره ساعتی
مالیات یکی از بخشهای مهم هر قرارداد مشاوره ساعتی است که باید از همان ابتدا مشخص شود. نحوه محاسبه و پرداخت مالیات به این بستگی دارد که مشاور شخص حقیقی باشد یا یک شخصیت حقوقی (شرکت یا موسسه).
نکات حقوقی مالیات در قرارداد مشاوره ساعتی مشاوران حقیقی
طبق ماده ماده ۸۶ مالیات های مستقیم، کارفرما موظف است ۱۰ درصد از مبلغ قرارداد را بهعنوان مالیات تکلیفی کسر کرده و به سازمان امور مالیاتی پرداخت کند. این پرداخت باید همراه با دریافت کد رهگیری مالیاتی انجام شود. همچنین، مشاور موظف است در پایان هر سال، اظهارنامه مالیاتی خود را به سازمان امور مالیاتی ارائه کند.
نکات حقوقی مالیات در قرارداد مشاوره ساعتی مشاوران حقوقی
اگر مشاور یک شرکت یا موسسه ثبتشده باشد، مالیات بر اساس درآمد شرکت و طبق قوانین مالیاتهای حقوقی محاسبه خواهد شد. در بسیاری از موارد، مالیات بر ارزش افزوده نیز به مبلغ فاکتورهای مشاوره اضافه میشود که بهتر است این موضوع بهطور واضح در متن قرارداد درج شود.
نکات مهم مالیاتی
از جمله نکات مهم مالیات مشاوره ساعتی، موضوع کد اقتصادی است. مشاوران حقوقی ملزماند کد اقتصادی معتبر خود را ارائه دهند تا فعالیتهای مالی و صدور فاکتورهای آنها از نظر قانونی مورد تایید باشد.
در مورد اظهارنامه مالیاتی، مشاوران حقیقی موظفاند درآمد سالانه خود را بهطور کامل در اظهارنامه مالیاتی ثبت و به سازمان امور مالیاتی ارسال کنند. این کار هم برای شفافیت مالی و هم برای جلوگیری از مشکلات قانونی در آینده اهمیت زیادی دارد.
همچنین، بحث معافیتهای مالیاتی نیز مطرح است. در برخی شرایط خاص، مانند فعالیت در مناطق آزاد تجاری، امکان برخورداری از معافیتهای مالیاتی وجود دارد که میتواند هزینههای کلی قرارداد را کاهش دهد. به همین دلیل، آگاهی از مالیات مشاور حقیقی یا حقوقی و ذکر آنها در قرارداد میتواند برای هر دو طرف سودمند باشد.
بیمه در قرارداد مشاوره ساعتی چگونه اعمال میشود؟
بیمه در قرارداد ساعتی مشاور یکی از مواردی است که معمولا ابهامبرانگیز است و نحوه اعمال آن بسته به نوع قرارداد و شرایط همکاری مشاور میتواند متغیر باشد.
ماده ۳۸ قانون تامین اجتماعی
طبق ماده ۳۸ بیمه تامین اجتماعی، اگر قرارداد مشاوره ساعتی به شکل پروژهای یا غیرمستمر منعقد شود، کارفرما الزامی به پرداخت حق بیمه ندارد؛ مگر اینکه شرایط همکاری بهگونهای باشد که رابطه کارگر و کارفرمایی تشخیص داده شود. در این حالت، کارفرما موظف است حق بیمه مشاور را به سازمان تامین اجتماعی پرداخت کند.
بیمه اجباری یا اختیاری
در صورتی که مشاور بهصورت مستمر و تحت نظارت کارفرما فعالیت کند، احتمال دارد مشمول بیمه اجباری شود و کارفرما باید حق بیمه او را پرداخت کند. اما در اغلب قراردادهای ساعتی، مشاوران خودشان اقدام به تهیه بیمه اختیاری یا بیمه خویشفرما میکنند تا بتوانند از مزایای بیمه تامین اجتماعی بهرهمند شوند.
مزایا و معایب قرارداد مشاوره ساعتی برای کارفرما و مشاور

قرارداد مشاوره ساعتی، هم برای کارفرما و هم برای مشاور، جذابیتها و چالشهای خودش را دارد. برای کارفرما، بزرگترین مزیت این نوع قرارداد کاهش هزینههاست، چون حق مشاوره ساعتی فقط برای همان ساعاتی پرداخت میشود که مشاور واقعا کار کرده است. از طرف دیگر، انعطاف بالایی دارد و کارفرما میتواند بسته به نیاز پروژه، با چند مشاور مختلف همکاری کند و از تخصصهای متنوع بدون ایجاد تعهدات بلندمدت استفاده ببرد. با این حال، این مدل همکاری همیشه بدون مشکل نیست. کیفیت خدمات ممکن است در پروژههای کوتاهمدت ثابت نباشد و موضوعات مالیاتی و بیمهای هم نیاز به دقت و پیگیری بیشتری دارند.
از سوی دیگر، مشاوران نیز مزایای قابل توجهی از این نوع قرارداد به دست میآورند. مهمترین مزیت، آزادی عمل در انتخاب پروژهها و امکان همکاری همزمان با چند کارفرما به صورت قراردادهای پروژهای مشاور است. درآمد مشاور نیز میتواند متنوع باشد و بر اساس میزان تخصص و ساعات کاری افزایش پیدا کند. با این حال، نبود قراردادهای بلندمدت باعث کاهش ثبات شغلی میشود و درآمد ثابت و تضمینشدهای وجود ندارد. علاوه بر این، مدیریت امور مالیاتی و ارائه اظهارنامههای سالانه از جمله مسئولیتهایی است که میتواند برای برخی مشاوران چالشبرانگیز باشد.
نمونه متن قرارداد مشاوره ساعتی (قابل دانلود)
اگر قصد دارید بدون دردسر و در کمترین زمان، یک نمونه قرارداد مشاوره ساعتی دقیق و استاندارد داشته باشید، میتوانید از نمونه آمادهای که برای شما تهیه کردهایم استفاده کنید. این قرارداد در قالب PDF و کاملا قابل ویرایش ارائه شده و شامل تمام بندهای ضروری از جمله شرح خدمات، نرخ ساعتی، شرایط پرداخت، تعهدات طرفین و سایر جزییات مهم است. شما میتوانید بهراحتی این نمونه را متناسب با شرایط و نیاز خود تغییر دهید.
پیشنهاد میکنیم پیش از استفاده، متن قرارداد را با شرایط خاص همکاری خود تطبیق داده و در صورت نیاز، از مشاوران تنظیم دات کام کمک بگیرید تا از انطباق آن با قوانین جاری اطمینان حاصل شود. در تنظیم دات کام، به بانک گستردهای از نمونه قراردادهای معتبر در فرمت Word و PDF دسترسی دارید، امکان درخواست طراحی، تنظیم یا بررسی قراردادهای اختصاصی را خواهید داشت و همه این قراردادها مطابق قوانین کشور و با اعتبارسنجی توسط وکلای حقوقی آماده شدهاند.
با تنظیم دات کام با اطمینان قدم بردار
تنظیم قرارداد مشاوره ساعتی نیازمند دقت در جزییات حقوقی، مالیاتی و بیمهای است. اگر قرارداد شما پیچیدگیهای بیشتری دارد، مشورت با یک وکیل یا کارشناس حقوقی میتواند به شما کمک کند تا از انطباق کامل آن با قوانین کشور مطمئن شوید. در این مسیر، استفاده از پلتفرم تنظیم دات کام میتواند فرآیند شما را سادهتر کند؛ جایی که میتوانید به بانک نمونه قراردادهای معتبر در فرمت Word و PDF دسترسی داشته باشید، قرارداد اختصاصی خود را طراحی یا بررسی کنید و از پشتیبانی ۲۴ ساعته و اعتبارسنجی توسط وکلای حقوقی بهرهمند شوید. اگر میخواهید همین حالا نمونه قرارداد مشاوره ساعتی دقیق و قابل ویرایش در اختیار داشته باشید و با خیال راحت آن را برای پروژههای خود استفاده کنید، کافیست آن را دانلود نمایید.
